در دنیای امروز، امنیت آنلاین به یکی از ارکان اساسی طراحی سایت وردپرس و سایر وبسایتها تبدیل شده است. کپچا یا CAPTCHA یک سازوکار امنیتی برای تشخیص انسان از ربات است. این ابزار با ایجاد یک چالش ساده یا بررسی رفتار کاربر، کمک میکند فعالیتهای خودکار در سایت کاهش پیدا کند. برای مثال، کپچا میتواند از ارسال اسپم، ثبتنامهای جعلی، ارسال فرمهای خودکار و برخی تلاشهای غیرمجاز برای ورود جلوگیری کند. بعضی کپچاها از کاربر میخواهند حروف و اعداد را وارد کند، تصاویر مشخصی را انتخاب کند یا گزینه «من ربات نیستم» را بزند. در روشهای جدیدتر، ممکن است بررسی بدون نمایش تست و با تحلیل رفتار کاربر انجام شود.
در این راهنما بررسی میکنیم کپچا چیست و CAPTCHA چگونه کار میکند. سپس با انواع CAPTCHA و تفاوت روشهای مختلف آن آشنا میشویم. در ادامه، تفاوت CAPTCHA و reCAPTCHA، کاربرد کپچا در وبسایت، مزایا و معایب استفاده از آن و تأثیر کپچا بر سئو را بررسی میکنیم. همچنین توضیح میدهیم چگونه CAPTCHA را به سایت وردپرسی اضافه کنید و چه زمانی استفاده از آن ضروری است.
کپچا چیست و CAPTCHA مخفف چیست؟
معنی CAPTCHA چیست؟ کپچا یک روش امنیتی است که برای تشخیص انسان از ربات در وبسایتها استفاده میشود. زمانی که وارد یک سایت میشوید یا قصد ثبتنام، ورود به حساب کاربری و ارسال اطلاعات را دارید، ممکن است با یک تست کپچا روبهرو شوید. این تست معمولاً ساده است و از کاربر میخواهد کاری مانند وارد کردن حروف و اعداد داخل یک تصویر، انتخاب تصاویر مشخص یا پاسخ دادن به یک سؤال ساده را انجام دهد.
CAPTCHA مخفف عبارت Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart است و به معنی «تست تورینگ عمومی و خودکار برای تشخیص رایانهها از انسانها» است. هدف اصلی کپچا جلوگیری از فعالیت رباتها و درخواستهای خودکار است. در واقع، وبسایت با استفاده از کپچا بررسی میکند که کاربر یک انسان واقعی است یا یک برنامه خودکار. به همین دلیل، کپچا یکی از روشهای رایج برای افزایش امنیت و جلوگیری از سوءاستفاده در اینترنت محسوب میشود. اگر در تهران فعالیت میکنید، استفاده از خدمات طراحی سایت تهران میتواند به راهاندازی یک سایت حرفهای کمک کند تا از نظر امنیتی با هیچ مشکلی روبهرو نشوید.
کپچا چگونه کار میکند؟
کپچا یک ابزار امنیتی است که به وبسایتها کمک میکند تا تشخیص دهند کاربر یک انسان است یا یک ربات. وقتی شما با یک کپچا مواجه میشوید، معمولاً از شما خواسته میشود تا کاری انجام دهید که برای انسانها ساده است، اما برای رباتها دشوار. مثلاً ممکن است از شما بخواهند متن تحریفشدهای را بخوانید و تایپ کنید، یا تصاویری را انتخاب کنید که شامل یک شیء خاص هستند، مثل ماشینها یا چراغهای راهنمایی. کپچا با ایجاد این چالشها، مطمئن میشود که فقط انسانها میتوانند به سایت دسترسی داشته باشند و از حملات رباتها جلوگیری میکند. این ابزار برای جلوگیری از اسپم، ثبتنامهای جعلی و سایر فعالیتهای مخرب استفاده میشود. در ادامه بیشتر به سوال کپچا چیست و انواع آن میپردازیم و بررسی میکنیم که چگونه این فناوری به محافظت از وبسایتها کمک میکند.
انواع مختلف کپچا
انواع کپچا روشهای مختلفی هستند که وبسایتها برای تشخیص انسان از ربات استفاده میکنند. هر نوع کپچا روش متفاوتی برای بررسی کاربر دارد. برای مثال، ممکن است از شما خواسته شود حروف و اعداد داخل یک تصویر را وارد کنید، تصاویر مشخصی را انتخاب کنید یا یک گزینه ساده را تیک بزنید. بعضی کپچاها نیز بدون نیاز به انجام تست، رفتار کاربر را بررسی میکنند. هدف همه این روشها یکسان است: جلوگیری از فعالیت رباتها و درخواستهای خودکار. انتخاب نوع مناسب کپچا به نیاز وبسایت و میزان امنیت موردنیاز آن بستگی دارد. در جدول زیر، انواع CAPTCHA را با هم مقایسه کردهایم تا تفاوت آنها را راحتتر ببینید.
|
نوع کپچا |
روش تشخیص | سادگی برای کاربر | کاربرد رایج |
| متنی | وارد کردن حروف و اعداد | متوسط |
فرمها و ورود |
|
تصویری |
انتخاب تصاویر مشخص | آسان | ثبتنام و ورود |
| صوتی | تشخیص کلمات صوتی | متوسط |
دسترسی کاربران کمبینا |
|
محاسباتی |
حل یک محاسبه ساده | آسان | فرمهای آنلاین |
| رفتاری | بررسی نحوه تعامل کاربر | بسیار آسان |
ورود و ثبتنام |
|
نامرئی |
بررسی خودکار رفتار مشکوک | بسیار آسان | محافظت از صفحات |
| چکباکسی | تیک زدن گزینه «من ربات نیستم» | بسیار آسان |
فرمها و ورود |
کپچای متنی
کپچای متنی همان تستی است که از شما میخواهد چند حرف یا عدد را از روی یک تصویر بخوانید و وارد کنید. کد کپچا چیست؟ در این روش، یک کد کوتاه به شکل تصویر نمایش داده میشود تا رباتها نتوانند بهراحتی آن را بخوانند. مثلاً ممکن است تصویری ببینید که روی آن حروف و عددهای بههمریخته نوشته شده باشد. شما باید آنها را تشخیص دهید و در کادر مربوط بنویسید.
گاهی حروف کمی خمیده یا تار هستند تا خواندن آنها برای برنامههای خودکار سختتر شود. اگر کد را درست وارد کنید، سایت متوجه میشود که احتمالاً یک انسان واقعی هستید. این نوع کپچا بیشتر در فرمهای ثبتنام، ورود به حساب و ارسال اطلاعات دیده میشود. البته امروزه روشهای جدیدتری هم وجود دارند که استفاده از آنها برای کاربران سادهتر است.

کپچای تصویری
در کپچای تصویری، سایت از شما میخواهد تصاویر خاصی را پیدا و انتخاب کنید. انواع کپچا شامل روشهای تصویری هم میشوند که برای انسان ساده هستند، اما ممکن است برای رباتها دشوارتر باشند. برای مثال، ممکن است یک صفحه با چند عکس ببینید و سایت از شما بخواهد تمام عکسهایی را که ماشین دارند انتخاب کنید. شما فقط باید تصاویر درست را لمس یا علامتگذاری کنید. بعد از انتخاب صحیح، سایت بررسی میکند که احتمالاً یک انسان هستید.
این روش به دلیل ساده بودن، برای بسیاری از کاربران راحت است و نیاز به خواندن حروف عجیب یا حل سؤال سخت ندارد. کپچای تصویری معمولاً هنگام ورود به سایت، ثبتنام یا ارسال فرم نمایش داده میشود. بعضی از این تستها چند تصویر جدید نشان میدهند تا مطمئن شوند کاربر واقعاً در حال انجام کار است.

کپچای صوتی
کپچای صوتی برای زمانی مناسب است که کاربر نمیتواند نوشتهها یا تصاویر کپچا را بهخوبی ببیند. کاربرد کپچا در این روش، تشخیص انسان از ربات با کمک صداست. در کپچای صوتی، سایت چند حرف یا عدد را با صدا پخش میکند و از شما میخواهد چیزی را که میشنوید وارد کنید. مثلاً ممکن است یک صدا بگوید «سه، هفت، دو» و شما همین عددها را در کادر بنویسید.
هدف این است که انسان بتواند صدا را بشنود و معنی آن را بفهمد، اما یک ربات نتواند بهسادگی از آزمون عبور کند. گاهی صدای پسزمینه هم وجود دارد تا تشخیص خودکار سختتر شود. این روش میتواند به کاربرانی که مشکل دیدن تصاویر دارند کمک کند و گزینه دیگری برای انجام تست کپچا در اختیار آنها قرار دهد.
کپچای ریاضی
در کپچای ریاضی، سایت یک سؤال خیلی ساده از شما میپرسد و شما باید جواب آن را وارد کنید. کپچا چیست و چرا سؤال ریاضی دارد؟ چون پاسخ دادن به یک سؤال ساده برای انسان آسان است، اما میتواند جلوی بعضی رباتها را بگیرد. مثلاً ممکن است روی صفحه نوشته شود «۲ + ۳ چند میشود؟» و شما عدد ۵ را وارد کنید. گاهی سؤالها کمی متفاوت هستند و از شما میخواهند یک جمع، تفریق یا محاسبه ساده را انجام دهید.
این نوع کپچا معمولاً برای کاربران سخت نیست و زمان زیادی هم نمیگیرد. بعد از وارد کردن پاسخ درست، سایت میتواند درخواست شما را ادامه دهد. البته رباتهای پیشرفته ممکن است بتوانند سؤالهای ساده ریاضی را هم حل کنند؛ به همین دلیل، وبسایتها همیشه فقط به این روش وابسته نیستند و گاهی از روشهای دیگر نیز کمک میگیرند.

کپچای پازلی
کپچای پازلی شبیه یک بازی کوچک است. در این روش، کپچا چه کاربردی دارد؟ سایت با یک پازل ساده بررسی میکند که کاربر یک انسان است یا یک برنامه خودکار. برای مثال، ممکن است تصویری را ببینید که یک قسمت آن خالی است. شما باید یک تکه از تصویر را با ماوس یا انگشت جابهجا کنید و در جای درست قرار دهید. اگر قطعه را درست سر جای خودش بگذارید، تست کامل میشود.
انجام این کار برای یک انسان معمولاً ساده است، چون ما میتوانیم شکلها و جای مناسب آنها را بهراحتی تشخیص دهیم. اما انجام همین کار برای بعضی رباتها سختتر است. کپچای پازلی میتواند در سایتهایی استفاده شود که میخواهند قبل از اجازه دادن به کاربر، مطمئن شوند فعالیت از طرف یک انسان انجام شده است.

کپچای رفتاری
کپچای رفتاری بدون اینکه همیشه از شما سؤال مشخصی بپرسد، نحوه کار کردنتان با سایت را بررسی میکند. این نوع کپچا چگونه کار میکند؟ در این روش، سایت رفتار کاربر را بررسی میکند تا متوجه شود او انسان است یا ربات. مثلاً سایت ممکن است به نحوه حرکت ماوس، کلیک کردن یا سرعت انجام کارها توجه کند. یک انسان معمولاً با حرکتها و سرعتهای متفاوت در سایت کار میکند، اما ربات ممکن است خیلی سریع و به شکل تکراری عمل کند.
اگر رفتار کاربر طبیعی به نظر برسد، ممکن است اصلاً نیازی به حل یک تست جداگانه نباشد. این روش برای کاربران راحتتر است، چون گاهی حتی متوجه نمیشوند که کپچا در حال بررسی آنهاست. هدف اصلی کپچای رفتاری، پیدا کردن فعالیتهای غیرعادی و جلوگیری از ورود رباتها به بخشهای مختلف سایت است.
کپچای نامرئی
کپچای نامرئی همانطور که از نامش پیداست، معمولاً تستی را جلوی چشم شما نشان نمیدهد. کاربرد کپچا در وبسایت با این روش میتواند بدون ایجاد مزاحمت برای کاربر انجام شود. در این روش، سایت در پسزمینه اطلاعاتی درباره نحوه استفاده کاربر از صفحه را بررسی میکند. اگر همه چیز طبیعی باشد، ممکن است کاربر بدون دیدن هیچ سؤال یا تصویر خاصی به کار خود ادامه دهد. اما اگر رفتار مشکوکی دیده شود، سایت میتواند یک تست کپچا نمایش دهد.
مثلاً ممکن است ناگهان از شما بخواهد یک تصویر را انتخاب کنید یا گزینه مشخصی را علامت بزنید. این روش باعث میشود بیشتر کاربران واقعی بدون انجام مراحل اضافه از سایت استفاده کنند. کپچای نامرئی بهخصوص برای فرمها، ورود به حساب و بخشهایی که احتمال فعالیت ربات در آنها بیشتر است، کاربرد دارد.
reCAPTCHA چیست؟
reCAPTCHA یک ابزار امنیتی رایگان از گوگل است که برای تشخیص کاربران واقعی از رباتها استفاده میشود. این ابزار به سایتها کمک میکند جلوی فعالیت رباتها، ارسال اسپم، ثبتنامهای جعلی و بعضی تلاشهای غیرمجاز برای ورود را بگیرند. reCAPTCHA میتواند در فرمهای ورود، ثبتنام، خرید و بخشهای مختلف سایت استفاده شود.
📌reCAPTCHA v2 چیست؟
در نسخه دوم، کاربر معمولاً با گزینه «من ربات نیستم» روبهرو میشود و باید آن را تیک بزند. گاهی برای بررسی بیشتر، سایت از کاربر میخواهد تصاویر مشخصی مانند چراغ راهنمایی را انتخاب کند.
📌reCAPTCHA v3 چیست؟
نسخه سوم معمولاً بدون نمایش تست کار میکند. این نسخه رفتار کاربر را در پسزمینه بررسی میکند و بر اساس آن، امتیازی بین صفر تا یک میدهد. سایت با کمک این امتیاز میتواند احتمال ربات بودن کاربر را تشخیص دهد.
❓تفاوت CAPTCHA و reCAPTCHA چیست؟
|
مورد تفاوت |
CAPTCHA | reCAPTCHA |
| معنی | نام کلی آزمون تشخیص انسان از ربات |
ابزار مشخص گوگل برای همین هدف |
|
سازنده |
یک فناوری عمومی | گوگل |
| روش بررسی | معمولاً با تستهایی مثل حروف، اعداد یا پازل |
با تست یا بررسی رفتار کاربر |
|
نیاز به تعامل کاربر |
معمولاً بیشتر | در بعضی نسخهها بسیار کم یا بدون تعامل |
| نمونه | کپچای متنی و تصویری |
reCAPTCHA v2 و v3 |
|
هدف اصلی |
جلوگیری از فعالیت رباتها |
افزایش امنیت سایت و جلوگیری از فعالیت رباتها |
کپچا چه کاربردی در سایت دارد؟
کپچا چه کاربردی دارد؟ کپچا یک ابزار امنیتی است که کمک میکند سایت بتواند انسانها را از رباتها تشخیص دهد. کاربرد کپچا در وبسایت بیشتر برای جلوگیری از فعالیتهای خودکار و مخرب است. این ابزار میتواند در بخشهایی مثل فرمها، صفحه ورود و ثبتنام استفاده شود.
1️⃣ جلوگیری از اسپم: کپچا مانع میشود رباتها تعداد زیادی پیام، نظر یا درخواست جعلی در سایت ارسال کنند.
2️⃣ جلوگیری از ثبتنام جعلی: بعضی رباتها میتوانند در مدت کوتاهی حسابهای کاربری زیادی بسازند. کپچا با ایجاد یک تست ساده، جلوی بخشی از این ثبتنامها را میگیرد.
3️⃣ محافظت از فرمهای سایت: فرم تماس، نظرسنجی و سفارش ممکن است توسط رباتها پر شوند. کپچا کمک میکند فقط کاربران واقعی این فرمها را ارسال کنند.
4️⃣ محافظت از صفحات ورود: رباتها ممکن است با امتحان کردن رمزهای مختلف، برای ورود به حسابها تلاش کنند. کپچا یک مرحله امنیتی اضافه ایجاد میکند.
5️⃣ کاهش فعالیت رباتها و سوءاستفاده خودکار: کپچا انجام فعالیتهای تکراری و خودکار را برای رباتها سختتر میکند و به حفظ امنیت سایت کمک میکند.

مزایا و معایب استفاده از CAPTCHA چیست؟
مزایا و معایب CAPTCHA چیست؟ استفاده از کپچا باعث میشود سایت راحتتر انسان واقعی را از ربات تشخیص دهد. انواع کپچا میتوانند جلوی بسیاری از فعالیتهای خودکار را بگیرند.
مزایای کپچا:
✅جلوی ارسال اسپم و پیامهای تبلیغاتی توسط رباتها را میگیرد.
✅از ساخت حسابهای کاربری جعلی جلوگیری میکند.
✅امنیت فرمهای سایت و صفحه ورود را بیشتر میکند.
✅فعالیت رباتها را سختتر میکند.
معایب کپچا:
❌بعضی کپچاها برای کاربران زمانبر هستند.
❌کپچاهای تصویری یا متنی ممکن است برای بعضی افراد سخت باشند.
❌نمایش زیاد کپچا میتواند تجربه کاربر را بدتر کند.
اگر در رشت فعالیت میکنید، بررسی هزینه طراحی سایت در رشت قبل از شروع پروژه میتواند مفید باشد تا راحتتر در این مسیر قرار بگیرید.
آیا CAPTCHA برای امنیت سایت کافی است؟
CAPTCHA چیست و آیا بهتنهایی میتواند امنیت سایت را تضمین کند؟ خیر. کپچا فقط یکی از ابزارهایی است که برای بیشتر شدن امنیت سایت استفاده میشود. کار اصلی آن این است که انسان را از ربات تشخیص دهد و جلوی بخشی از فعالیتهای خودکار را بگیرد. برای مثال، کپچا میتواند مانع ارسال تعداد زیادی پیام تبلیغاتی، ساخت حسابهای جعلی یا بعضی تلاشهای خودکار برای ورود شود. اما همه خطرهای اینترنتی با کپچا از بین نمیروند. برای داشتن یک سایت امن، باید از روشهای دیگری هم کمک گرفت. برای آشنایی بیشتر با تهدیدهای اینترنتی، بهتر است بدانید حملات DDOS چیست.
استفاده از رمز عبور قوی، بهروزرسانی وردپرس و افزونهها، نصب افزونههای امنیتی و تهیه نسخه پشتیبان از کارهای مهم هستند. کپچا مثل یک نگهبان کوچک برای سایت است. وجود آن مفید است، اما نمیتواند بهتنهایی از کل سایت محافظت کند. بنابراین بهتر است کپچا را در کنار روشهای امنیتی دیگر استفاده کنید تا سایت در برابر رباتها و تهدیدهای مختلف محافظت بیشتری داشته باشد. کسبوکارهای محلی میتوانند برای افزایش بازدید و امنیت سایت، از خدمات سئو در مشهد استفاده کنند.
آیا CAPTCHA روی سئو سایت تأثیر دارد؟
خود کپچا بهتنهایی باعث بهتر یا بدتر شدن رتبه سایت در گوگل نمیشود. هدف اصلی کپچا افزایش امنیت سایت و جلوگیری از فعالیت رباتهاست، نه بالا بردن رتبه در نتایج جستوجو. با این حال، استفاده نادرست از کپچا میتواند روی تجربه کاربر اثر بگذارد. تصور کنید هر بار که وارد یک صفحه میشوید، مجبور باشید چند بار تصاویر مختلف را انتخاب کنید. این کار ممکن است خستهکننده باشد و باعث شود کاربر سایت را ترک کند.
به همین دلیل، کاربرد کپچا باید در جای مناسب باشد. برای مثال، میتوان از آن در صفحه ورود، ثبتنام، فرم تماس یا بخش نظرات استفاده کرد؛ یعنی جایی که احتمال فعالیت رباتها بیشتر است. اگر کپچا فقط در بخشهای ضروری قرار بگیرد، معمولاً مزاحمت زیادی برای کاربران ایجاد نمیکند. پس لازم نیست برای سئو از کپچا بترسید. مهم این است که بین امنیت سایت و راحتی کاربران تعادل ایجاد کنید و کپچا را بیش از اندازه به کار نبرید. اگر قصد راهاندازی سایت دارید، بهتر است قبل از شروع درباره هزینه طراحی سایت هم اطلاعات داشته باشید.

چگونه CAPTCHA را به سایت وردپرسی اضافه کنیم؟
مراحل دقیق ممکن است در هر افزونه کمی متفاوت باشد، اما روش کلی نصب و فعالسازی CAPTCHA در وردپرس به همین شکل است. برای اضافه کردن CAPTCHA به وردپرس، این مراحل را انجام دهید:
1️⃣ وارد پیشخوان وردپرس شوید.
2️⃣ از منوی «افزونهها» وارد بخش «افزودن افزونه» شوید.
3️⃣ در قسمت جستوجو، یک افزونه CAPTCHA مناسب را پیدا و نصب کنید.
4️⃣ افزونه را فعال کنید و وارد بخش تنظیمات آن شوید.
5️⃣ یک سرویس CAPTCHA مانند reCAPTCHA انتخاب کنید و اطلاعات موردنیاز آن را دریافت کنید.
6️⃣ اطلاعات دریافتشده را در قسمت تنظیمات افزونه وارد کنید. کد کپچا چیست؟ این کد یا اطلاعات، برای اتصال سایت شما به سرویس CAPTCHA استفاده میشود.
7️⃣ مشخص کنید CAPTCHA در کدام بخشها فعال باشد؛ برای مثال صفحه ورود، ثبتنام، فرم تماس یا بخش نظرات.
8️⃣ در پایان، یکی از فرمهای سایت را باز کنید و بررسی کنید که CAPTCHA درست نمایش داده میشود و بدون مشکل کار میکند. برای راهاندازی فروشگاه آنلاین، بررسی قیمت طراحی سایت فروشگاه اینترنتی هم اهمیت دارد.
چه زمانی استفاده از CAPTCHA ضروری است؟
چه زمانی از CAPTCHA استفاده کنیم؟ زمانی که در یک بخش از سایت فعالیت رباتها زیاد باشد، استفاده از کپچا میتواند بسیار مفید باشد. کپچا چه کاربردی دارد؟ کمک میکند رباتها نتوانند بهراحتی فعالیتهای تکراری و خودکار انجام دهند.
1️⃣ فرمهای تماس: اگر رباتها مرتب پیامهای تبلیغاتی یا بیارزش میفرستند، میتوانید در فرم تماس از کپچا استفاده کنید.
2️⃣ صفحه ثبتنام: اگر رباتها تعداد زیادی حساب جعلی میسازند، کپچا میتواند جلوی بخشی از این ثبتنامها را بگیرد.
3️⃣ صفحه ورود: اگر رباتها مرتب رمزهای مختلف را برای ورود امتحان میکنند، کپچا میتواند یک مرحله امنیتی دیگر به صفحه ورود اضافه کند.
4️⃣ بخش نظرات: اگر سایت شما مرتب با نظرات تبلیغاتی و اسپم روبهرو میشود، استفاده از کپچا میتواند کمککننده باشد.
برای بهبود رتبه سایت، در کنار امنیت میتوانید از خدمات سئو در تهران نیز استفاده کنید.
نتیجه گیری
در دنیای دیجیتال امروز، امنیت اطلاعات شخصی و حفاظت از وبسایتها به یک ضرورت حیاتی تبدیل شده است. کپچا به عنوان یک ابزار مؤثر برای شناسایی و جلوگیری از فعالیتهای خودکار رباتها، نقش مهمی در این زمینه ایفا میکند. با درک عمیقتر از کاربرد کپچا، میتوان به مزایای آن در ایجاد فضای ایمنتر و بهبود تجربه کاربری پی برد. اما لازم به ذکر است که انواع کپچا هر کدام با چالشها و محدودیتهای خاص خود مواجه هستند که بر اثرگذاری آنها تأثیر میگذارد. بنابراین، آگاهی از اینکه کپچا چیست و چگونگی بهینهسازی آن، به مدیران وبسایتها این امکان را میدهد که از سامانههای خود بهتر محافظت کنند و در عین حال نیازهای کاربران را نیز برآورده سازند. در نهایت، شناخت این اصول و چالشها میتواند به ارتقاء سطح امنیت و تجربه کاربری در فضای آنلاین کمک کند. برای مثال، در پروژههای طراحی سایت در مشهد، استفاده از کپچا به عنوان یک لایه امنیتی اضافی، نه تنها از حملات رباتها جلوگیری میکند، بلکه اعتماد کاربران به سایت را نیز افزایش میدهد. با توجه به رشد روزافزون تهدیدات آنلاین، بهکارگیری کپچا و بهینهسازی آن میتواند به عنوان یک راهکار کلیدی در طراحی و توسعه وبسایتها مورد توجه قرار گیرد.